Terugblik

Zo, en dan zit je weer thuis. De tijd is erg snel voorbij gegaan. Maar als we terugdenken aan onze reis beseffen we dat we dit jaar een heleboel hebben gedaan en meegemaakt, vooral heel erg leuke dingen.

Maanden lang, dag in dag uit, 24 uur per dag bij elkaar. Soms zonder zelfs contact te hebben met anderen. Vooraf aan ons avontuur vroegen we ons af hoe dat zou zijn. We kunnen concluderen dat het goed is gegaan. Heel goed zelfs. Het is heerlijk om het mooie Afrika met elkaar te delen en we hebben gemerkt dat we met zijn tweeën heel veel aankunnen. Dat moet ook wel, wat je bent volledig op elkaar aangewezen. We genoten intens van Afrika en elkaar, ieder op onze eigen manier. De voorliefde voor de uitgestrektheid en het wild delen we, andere dingen doen we op onze eigen manier. Zo wil Sonja hoewel we alle tijd hebben, vaak ook al die tijd benutten om het land te proeven en kan Matthijs genieten van een ochtendje aanlummelen. Matthijs heeft meer rust, kan uren lezen, terwijl Sonja een stuk ongeduldiger is. Behalve wanneer het om autopech gaat, dan heeft Sonja het heft in handen. Matthijs is een geweldige bush-kok en Sonja houdt het bij pannenkoeken en brood bakken. Matthijs geniet van het hout sprokkelen, een typische mannenbezigheid volgens Sonja. Beiden vinden we dat we het beste 4x4 kunnen rijden, terwijl Matthijs de absolute winnaar is in het doorstaan van doodsangsten van de passerende Tanzaniaanse bussen. En Sonja heeft een talent voor het oppikken van dierensporen, terwijl Matthijs de dieren vindt. Toen we elkaar weer ´moesten´ delen met familie en vrienden, was dat weer even flink wennen. Vooral Sonja had het daar even moeilijk mee, wat niet afdeed aan het feit dat het geweldig was iedereen te ontmoeten in Namibië. Kortom, zoveel samen zijn was alles behalve saai. Het was fijn om dit samen te mogen delen en onze liefde te mogen bezegelen met ons huwelijk in Namibië.

We hadden niet gedacht dat je zo´n ´band´ op kunt bouwen met je auto. Natuurlijk zaten er in Nederland al aardig wat sleuteluurtjes in en waren we zo trots als een pauw op onze aanwinst. Toch vonden we het maar maf dat mensen hun overlandauto een naam gaven. Nog steeds zouden we dat niet doen, maar we hebben genoten van onze auto. We zijn er ook zeker van dat we met de Toyota Landcruiser HJ61 een prima keuze hebben gemaakt. De eerste anderhalve maand hebben we wel veel autopech gehad. Mogelijk hadden we dit kunnen voorkomen door de auto eerder aan te schaffen en hem wat meer in te wijden voordat we daadwerkelijk op pad gingen, zodat we de praktijktest niet tijdens de reis hoefden te ervaren. Aan de andere kant hoort ook dat erbij en hebben we veel geleerd van het overgeleverd zijn aan de expertise van anderen (iets wat ons beiden van nature niet in het bloed zit). De auto was erg sterk en kon veel aan op ruig terrein. We sliepen vaak liever op onze eigen auto dan in een kamer die ons werd aangeboden. Met pijn in ons hard hebben we ons ´huis´ achtergelaten in Kaapstad.

We zijn minder vaak ziek geweest dan we hadden verwacht. Geen malaria of andere enge ziektes opgelopen (voor zover we weten…). Kwaaltjes beperkten zich tot het maagdarmstelsel. Vooral Sonja moest hieraan een aantal keren flink geloven, tot aan ernstige uitdrogingsverschijnselen toe. Pas na twee keer kwamen we er achter dat het tonijn uit blik mogelijk de boosdoener is geweest.

Een volgende keer zouden we misschien minder lang malariatabletten slikken en ons meer beschermen met kleding, netten en spuitbussen of gebruik maken van meer homeopathische profylaxes. Het blijft namelijk toch troep die malariatabletten. Zeker als je het langduriger moet innemen.

De mogelijkheid om te bewegen als je én behoorlijk wat kilometers af moet leggen én tussen de wilde dieren kampeert is beperkt. Dit hadden we ook al wel verwacht. Waar het dan wel kon zorgden we dat me maximaal wandelden of gingen zwemmen. Daarnaast boden ook het springtouw (waslijn…) en de buikspieroefeningen af en toe de nodige lichaamsbeweging. Verder ben je door het kamperen (tent opzetten, tent afbreken, kamp klaarmaken, auto inruimen, hout halen, etcetera) toch ook wel actief bezig.

Vooraf hadden we een planning gemaakt waarin de ´must-do´s´ waren opgenomen. Door de autopech hebben we op sommige plaatsen noodgedwongen meer tijd doorgebracht (Kaapstad, Springbok, Dar Es Salaam, Windhoek, Lusaka). Soms is dat wel vervelend omdat je dan in een stad vastzit, terwijl wij juist de bush in wilden. Maar in deze steden ontmoetten we vaak heel aardige mensen met wie we onze tijd op een heel plezierige manier door hebben gebracht. Grofweg zijn we in alle landen wel ongeveer zo lang geweest als we ons hadden voorgenomen. Ons verblijf in Zambia werd verkort door het gebrek aan diesel in dit land. Hierdoor zijn we langer in Namibië geweest waar we de mooiste expeditie van deze reis hebben gemaakt door het ongerepte Kaokoland.

Het maken van de planning vooraf heeft ons vooral veel voorpret bezorgd en had als voordeel dat we tijdens onze reis niet tot nauwelijks onze neus in de reisboeken hebben gestoken. Ook geen lange discussies over waar we de volgende dag heen zouden gaan en we hadden veel GPS-coördinaten al ingevoerd, zodat we volop hebben kunnen genieten van elke dag. We hadden vooraf Lonely Planets aangeschaft. Hieraan bleken we maar heel weinig te hebben. The Rough Guides zijn veel informatiever als je met eigen vervoer door Afrika reist. De atlas van National Geografic was de meest duidelijke kaart voor Afrika. We hadden meerdere kaarten van Afrika, wat wel een voordeel bleek te zijn omdat de éne kaart het éne gebied beter weergeeft en de andere kaart weer voor andere gebieden sterk is.

We zijn blij dat we vastgehouden hebben aan ons idee het aantal landen beperkt te houden zodat we de tijd hadden Afrika écht te beleven en op ons in te laten werken. Helaas moesten we daardoor ook veel dingen schrappen uit ons reisschema, maar het goede daarvan is dat er nog veel door ons onontdekte gebieden op ons wachten bij onze volgende verblijven in Afrika.

Niet veel gelukkig. We bleken goed voorbereid op deze reis, waardoor we ter plekke nauwelijks tijd kwijt waren aan rompslomp. Een aantal dingen die we nu wel anders zouden doen: géén travellercheques, de auto vooraf langer ‘inrijden’, veel minder bagage meenemen, als we weer in het droogseizoen zouden gaan, zouden we geen lier op de auto maken.

Voor zover het nog niet het geval was voordat we op reis gingen, zit Afrika nu door en door in ons. Afrika doet iets met je. Het gaat in je bloed zitten. Als wij in Afrika aankomen is het alsof we thuiskomen. Het voelt goed. Op dit continent vind je aspecten van het échte leven. Mensen staan dicht bij de natuur en als je wilt kun je dicht bij de natuur gaan staan. Oog in oog met leeuwen en olifanten. Elke keer verwonderen wij ons opnieuw over de geheimen van de Afrikaanse bush. Elk dier is uniek. Elke mens is uniek en heeft een eigen verhaal. Mensen zijn écht in elkaar geïnteresseerd. De gastvrijheid is enorm, zelfs als men niets te delen heeft. Natuurlijk heeft Afrika ook haar donkere kanten: armoede, ziektes, criminaliteit, kinderarbeid, gebrek aan eigen verantwoordelijkheid, enzovoorts. Maar toch heerst er overwegend vrolijkheid. Mensen dragen hun leven zoals het is. Leven van dag tot dag. Iets wat wij als Europeanen niet in ons hebben. Zelfs niet als je zorgeloos op reis bent. Zoveel als we konden deden we mee in het ritme van Afrika. Lieten het over ons heenkomen en genoten ervan.

Nederland was voor ons ver van ons bed toen we door Afrika rondtoerden. We gingen helemaal op in onze omgeving. Eén keer kochten we een Engelstalig krant, maar over Nederland vonden we daarin natuurlijk geen nieuws. En één keer stond de televisie aan in een missiepost in Tanzania. Het nummer één nieuws daar was dat Nederland ´NEE´ had gestemd. Het duurde een uur voordat we doorhadden waartegen… Het was in elk geval wereldnieuws! Onderweg vernamen we nog dat er aanslagen geweest waren in Londen en Egypte en daar bleef onze informatie dan ook bij. Een aantal zaken misten we absoluut niet (integendeel!), zoals de rat-race, het gehaast, de enorme files, het geduw in winkels en in de stad, het individualisme, het slechte weer, de afspraakjes die maanden van tevoren worden ingepland, enzovoorts. Behalve familie en vrienden misten we eigenlijk niets uit Nederland. Nou ja, misschien de kaas dan...

Terug in Nederland is het behoorlijk wennen. Vooral dat je ineens niet meer 24 uur bij elkaar bent is afkicken. Je raakt erg gewend en gehecht aan elkaars gezelschap. Daarnaast missen we het buitenleven en de typische Afrikaanse cultuur en de daarbij horende gastvrijheid. Inmiddels zijn we allebei weer aan het werk en is het soms alsof we nooit weg zijn geweest. Het leven draait weer om andere dingen dan in Afrika, een continent waarin overleven centraal staat. Iets waarbij men in de Westerse wereld veel minder stil staat. We bakken Zuid-Afrikaanse rusks, maken Afrikaanse poikies, kijken foto´s, houden contact met onze nieuwe vrienden in Afrika en denken met plezier terug op een mooie ervaring die niemand ons ooit kan afnemen. Ondertussen proberen we weer te aarden in Nederland en horen beetje bij beetje wat er het afgelopen jaar in Nederland speelde. Zo blijkt er een nieuw zorgverzekeringsstelsel te zijn, bleek Maxima weer een dochter te hebben en vorige week ontdekten we dat W. Duizenberg is overleden. Uiteindelijk deed Sinterklaas ons het jaarboek 2005 cadeau, waardoor we nu weer aardig bij zijn. Aan de éne kant houden we graag vast dat we hebben leren relativeren in Afrika, aan de andere kant lijkt als je alles relativeert alles waar je hier mee bezig bent zo onbelangrijk en zinloos. We zullen dus ook de zin weer in moeten gaan zien van de Westerse maatschappij en al het materialisme dat daarbij hoort.